على اكبر قرشى بنابى

18

تفسير احسن الحديث (فارسى)

بخش اول آنكه : همانطور كه گذشتگان را هلاك كرديم شما را نيز هلاك مىكنيم ، شما قدرت مقاومت در مقابل اين مشيت را نداريد . بخش دوم آنكه : خدا شما را با وضع مرموزى از نطفه آفريده است . بخش سوم آنكه : زمين را با همهء امكانات آن در اختيار شما قرار داده‌ايم ، چون اين هر سه بخش دليل قدرت خدا به قيامت است لذا در آخر هر قسمت ، منكرين قيامت تهديد شده‌اند ، آن گاه در آيات اخير ، مقدارى از وضع آخرت و حالات كفار و مشركان ذكر شده است . 16 - 19 - أَ لَمْ نُهْلِكِ الْأَوَّلِينَ ثُمَّ نُتْبِعُهُمُ الْآخِرِينَ كَذلِكَ نَفْعَلُ بِالْمُجْرِمِينَ وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ اين آيات اولين بخش از سه بخش فوق است ، منظور از « آخرين » ظاهرا مشركين زمان نزول آيه است ، سپس به طور عموم فرموده : عمل با همه مجرمان چنين است ، خدايى كه همه بدكاران را در نظام خلقت مىكوبد و آنها قدرت مقاومت ندارند ، پس واى بر آنان كه آمدن معاد و توانايى خدا را در ايجاد معاد ، تكذيب مىكنند . خدا چرا انسانها را هلاك مىكند ؟ چون خدا بر خود لازم كرده تا بندگان را هدايت نمايد ، و گرنه در راه توحيد تكامل پيدا نمىكردند ، هدايت لازم گرفته تا نيكوكاران را پاداش و بدكاران را كيفر دهد و اين وجود آخرت را لازم گرفته است چنان كه در آخر سوره « حجر » گفته شده است . 20 - 24 - أَ لَمْ نَخْلُقْكُمْ مِنْ ماءٍ مَهِينٍ فَجَعَلْناهُ فِي قَرارٍ مَكِينٍ إِلى قَدَرٍ مَعْلُومٍ فَقَدَرْنا فَنِعْمَ الْقادِرُونَ وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ بخش دوم از آيات است كه به معاد استدلال مىشود ، انسانها اگر در خلقت مرموز خويش فكر كنند ذره‌اى شك نخواهند كرد در اينكه آفريننده انسان ، به خلقت دوبارهء او توانا است ، اين آيات ، استدلال به معاد از راه قدرت خداست